Zamanın akıp gidişine karşı koymak imkansız ancak bedenimiz için zamanı biraz olsun yavaşlatmak mümkün. Sağlıklı yaşam, vücudun zaman çizelgesini daha yavaş doldurmanın tek sırrı. Doğru gıdalar, iyi yaşam alışkanlıkları ve farkındalıklı bakış açısı ile sağlıklı yaşamanın yollarını keşfedebilirsiniz. Üstelik sağlıklı yaşam için temel günlük alışkanlıklar deyince aklınıza hemen çok zorlu pratikler gelmemeli. Günlük alışkanlıklar saatlerce yoğun antrenmanlar yapmak demek değil, küçük değişiklerle yaşam rutinlerini yenilemekten bahsediyoruz.
Sağlıklı yaşam nedir, daha iyi bir hayat için neler yapmalıyız sizin için derledik. Gözünüz korkmasın, basit seçimlerle daha iyi bir geleceğin kapılarını aralamak inanın imkansız değil. Daha iyi bir yaşam için sağlığınızı kademeli olarak iyileştirecek değişikliklere bugünden başlayabilirsiniz.
Sağlıklı Yaşam Nedir?
Bütüncül iyilik hali sağlıklı yaşam demektir. Bütüncül iyilik kavramının içinde fiziksel, zihinsel ve sosyal zindelik yer alıyor. Genel hatları ile sağlıklı yaşam denince aklınıza uyku kalitesi, iyi yiyecekler tüketme, egzersiz ve stres yönetimi gelmesi de bu tanımla ilgili.
Sağlıklı Yaşamın Temel Unsurları
Sağlıklı yaşam için neler yapmalıyız sizlere tek tek aktaracağız ancak bu önerilerin önemini daha iyi kavramak için iyi yaşamın ana unsurlarından bahsetmemiz gerek. Bahsedeceğimiz tüm bu iyi yaşam alışkanlıkları, sağlıklı bir hayatın anahtarı. Ancak tek başına hiçbiri mucize yaratmıyor. Bu ufak rutinleri hayata yerleştirmek adım adım iyilik halini destekleyerek size sağlıklı bir yaşam vadediyor.
- Uyku Kalitesi: Kadınlar için günde en az 7, erkekler için en az 6 saat uyku öneriler arasında.
- Dengeli Yeme: Vitamin, mineral gibi mikro besin ögeleri ve protein, karbonhidrat, yağ gibi makro besin değerleri açısından dengeli öğünler tüketmek gerekiyor.
- Düzenli Hareket: İster programlı bir egzersiz ister rutin olarak daha fazla hareket hali iyi yaşamla ilişkilendiriliyor.
- Sosyallik: Doyurucu bağlar, tatmin edici ilişkiler kurmak sağlıklı yaşamın bir parçası.
- Ruh Sağlığı: Psikolojik iyilik hali ve stres kontrolü; daha iyi bir bedenin, zinde bir zihnin anahtarı oluyor.
- Kaçındıklarımız: Sağlıklı yaşam için neler yapmalıyız anlatırken neler yapmamamız gerektiğinden de bahsetmeliyiz. Çünkü yöneldiklerimiz kadar kaçındıklarımız da iyi yaşam seçiminin bir parçası. Sağlığa zararlı olan sigara, alkol gibi maddelerden uzak durmak bu yolculuğun en önemli adımları arasında.
Sağlıklı Yaşam için Neler Yapmalıyız: Daha İyi Bir Hayata Yardımcı 10 Alışkanlık
Sağlıklı olmak için neler yapmalıyız sorusunun tek bir rehberi, belirli bir el kitabı yok. Bu sorunun yanıtı herkes için farklılaşabiliyor. Çünkü her beden biricik, hepimizin ihtiyaçları farklı. Ancak genel hatları ile yaşamı daha sağlıklı hale getirmek için dikkat edebileceğimiz noktalar var. Diğer bir deyişle sağlıklı yaşamanın yolları nelerdir diye bir harita arıyorsanız tek bir rota bulmanız zor. Her yönergenin ana hatları hemen hemen aynı ancak yan yolları farklı onlarca navigasyon yönlendirmesi bulabilirsiniz.
Sağlıklı yaşam için neler yapmalıyız maddeler halinde ele alalım ve ana hatları netleştirelim:
Neyi Neden Yaptığınızı Öğrenin
Cildinize retinol kullanmak yaşlanma karşıtı etki vadediyor değil mi? Bu ezber bilgiye hepimiz aşinayız peki bu işleyişin fonksiyonu ne? Bu dönüşümü desteklemek için neler yapmak işe yarayabilir? Neyi neden yaptığınızı merak edin, araştırın ve kendinize özel yollar keşfedin. Bu sayede kendiniz sağlıklı yaşamın size özel kısa yollarını bulabilirsiniz. Belki her gün cildinize aynı özeni göstermek sizin için zor. Ancak her gün havuç ve limonlu bir salata ile cildinizi içten besleyerek benzer etkiye ulaşabilirsiniz. Sizde merak uyandıracak birkaç soruyu şuraya bırakıyoruz, belki bunları sorarak kendi yol haritanızın çıkmaz sokaklarını azaltırsınız kim bilir?
- Hangi besinler bana daha iyi hissettiriyor, bedenimin hangilerine ihtiyacı var?
- Cildimi içten beslemek için neler yapmalıyım?
- Neden herkes bu ürünleri kullanıyor, popüler ürünlerin fonksiyonları neler?
- Egzersiz neden bu kadar önemli, fonksiyonu ne?
Bedeninize ve Zihninize Kulak Verin
Artık hepimiz biliyoruz, hareket etmemiz, bol su içmemiz ve iyi besinler almamız lazım. Peki bedeniniz, zihniniz size nasıl sesleniyor? Size engel olan ne? Çözüm yollarını ararken bu engelleri kaldırmakla işe başlayın. İşte en sık karşılaştığımız bedenimizin seslendiği o mesajlar ve çözüm yolları:
- Cildim kuru, başım ağrıyor, su içmem gerektiğini biliyorum ama su içmeyi unutuyorum: Ofis masanızda, yatağınızın baş ucunda ve aracınızda birer tane suluk matara bulundurun. Telefonunuza su içmeyi hatırlatıcı uygulamalar indirin. Günde 2-2.5 litre su içmeyi kendinize hatırlatın.
- Spor salonları çok pahalı, çok yorgunum ve egzersize üşeniyorum: Evinize spor aletleri alın. Çok pahalı yatırımlara gerek yok, mat, birer dambıl bile yeterli. Bu yatırım dahi motivasyon sağlıyor. Yorgun hissettiğinizde kendinize hatırlatın: “Egzersiz endorfin salgısını destekliyor. Hareket ettikçe daha az yorgun ve daha mutlu hissedeceksiniz.”
- Evde yemek yapmaya zamanım yok: Sebze yemekleri çok zaman alıyor ve iyi yemekler tüketmek hayal. Aylık dengeli öğünler sunan yemek şirketlerinden bir deneme paketi almaya ne dersiniz? Gün içinde tüketeceğiniz tüm öğünlerin kapınıza gelmesi çözüm olabilir.
- İstesem de uyuyamıyorum, uyanamıyorum: Belki meditasyon size yardımcı olabilir. Öğleden sonra kahve ve çay içmemeyi, akşam saatlerinde beyaz ışıktan uzak durmayı deneyin. Yatmadan 1 saat önce tüm ekranları kapatın.
Kendinize Zaman Ayırın
Sağlıklı yaşamak için neler yapmalıyız zaten biliyorsunuz. Egzersiz, gıda seçimi, bakım vs vs. Tüm bu iyi yaşam alışkanlıklarının temelinde ise kendine özen gösterme ve zaman ayırma var. Eğer başladığınız bu pratikleri sürdürmekte zorlanıyorsanız belki de sorun motivasyonunuzla değil zaman yönetiminizle ilgilidir. Kendinize her gün sadece 1 saat ayırmaya ne dersiniz? Günde kendiniz için çaldığınız bu kısacık zamanlarda farklı sağlıklı yaşam pratikleri deneyebilirsiniz. Örneğin;
- Kadın spor giyim eşyalarını giyin, her gün iş çıkışı sadece bir saat yürüyün. Kulağınızda sevdiğiniz bir şarkı olsun. Açık havada geçen hareket dolu 1 saat dahi sürekli devam ettiğinde kilo kontrolüne, zindeliğe önemli fayda sağlıyor.
- Bir gün kendiniz için ayırdığınız 1 saatte cilt bakımı yapın, masaja gidin. Lenfatik sistemi harekete geçirecek beden masajını veya yüz yogasını deneyin. Seçim sizin, ilginizi çeken biri ile “ben vakitlerini” verimli kılın.
- Kendinize özen göstermenin bir yolu da terapi almak. Haftada sadece bir saat terapistinizle görüşebilir, bir psikoloji kitabı okuyabilir veya kişisel gelişim seminerlerine katılabilirsiniz. Sağlıklı yaşamın bir ayağının da kendinizi daha iyi tanımak olduğunu unutmayın.
Hayal Kurun
Sağlıklı yaşam herkes için bir ideal ancak birçok kişi bu kavramın içini dolduramıyor. Bu da havada toz bulutu gibi asılı kalan ve gerçekleştiğini bile fark etmeyeceğimiz bir hayal olarak kalıyor. Bu nedenle sizin için sağlıklı yaşam ne demek, sağlıklı olduğunuzda ne olmasını bekliyorsunuz hayal edin. Daha zayıf, fit, kilolu veya sakin olabilirsiniz. Sağlık sizin için ne ifade ediyorsa önce onu netleştirin ve sonrasında bu hedef için neler yapmanız gerektiğine karar verin. Hayal kurmadan hedefi belirlemek, hedefi belirlemeden zafere ulaşmak pek de gerçekçi değil, değil mi?
Çözüm Odaklı Olun ve Seçimlerinizi Güncelleyin
Hayat her zaman sürprizlerle dolu ve başlı başına bir organizma. Yaşamın bu dinamik ritmi içinde sıkı sıkıya kurallara bağlı yaşamak veya istediğimiz olmayınca demoralize olup kalmak alıştığımız bir şehir yılgınlığı. Peki bu motivasyon kaybının sağlıklı yaşama engel olduğunu farkında mısınız? O değişiklikleri lehinize çevirmek için çözüm odaklı olmanız ve seçimlerinizi güncellemeniz yeterli.
- Trafikte kaldınız! Saatlerin aleyhinize işlediğini düşündüğünüz o anlarda rotanızı en yakın çıkıştan bir parka çevirin. Bagajınızdaki kamp sandalyesi ile trafikte kaybedeceğiniz zamanı bir dinlenme rutinine dönüştürün. Çünkü trafikte geçirdiğiniz her an kortizol artışı demek, oysa çıplak ayakla toprağa basarak stres düzeyini düşürmek sizin elinizde.
- Her sabah erken kalkmak işkence gibi mi geliyor? O halde siz daha erken kalkmayı alışkanlık haline getirip zamanı lehinize çevirin. Gece biraz daha erken yatarak sabah alarmı 5 dakika daha erkene almayı deneyin. Sabah o 5 dakikayı balkona çıkıp derin nefes alarak değerlendirin. Kortizol düzeyinin yükselmesi ile çok daha zinde hissedebilirsiniz.
- Önyargılı olduğunuz sağlıklı yaşam pratiklerini araştırın. Örneğin yoga size çok mu sıkıcı geliyor? Yoganın daha hareketli versiyonlarını inceleyin. Meditasyon yapmaya sıcak bakmıyor musunuz? Belki yönergeli meditasyonları sevebilirsiniz. Araştırın, türlerini, farklarını detaylandırın ve size yakın gelen bir versiyon bulduğunuzda yargılarınızı kenara bırakarak deneyin. Bilimin “sağlıklı yaşam” için önerdiği pratiklerin size uygun olanını bulmak için siz çaba harcayın.
Buzdolabınızı İnceleyin
Bedenlerimiz farklı. Birimizin glüten hassasiyeti, diğerimizin laktoz intoleransı, ötekinin etik kaygıları var. Sağlıklı yaşam için besinlerimiz değişebiliyor. Ancak tüm yeme düzenlerinin sağlıklı olması için tek bir vurgu ortak; işlenmiş gıdalardan uzak durmak. Bunun için buzdolabınızdaki gıdaları inceleyin, içerik listesinde bilmediğiniz kodlar, tatlandırıcılar, aromalar, koruyucular, renklendiriciler olanları tüketmeyin. Etiket okuyarak alışveriş yapın ve katkısız gıdalara hayatınızda yer açın. Sebzeler, meyveler, katkısız süt ürünleri, ata tohumu tahıllardan ekmekler alarak tüketiminizi güncelleyin. Konuda uzman desteği alarak diyetinizi şekillendirmeyi unutmayın.
Daha Çok Hareket için Kendinize Alan Açın
Sağlıklı yaşam için neler yapabilirim diye düşünmeye zaman ayırın ve hareket için kendinize vesileler yaratın. Örneğin;
- Salonun ortasındaki o sehpayı biraz kenara itin ve spor eşyalarını salona, gözünüzün önüne taşıyın.
- İşten dönerken bir durak erken inin ve eve yürüyün.
- Asansör ve yürüyen merdiven kullanmayın.
- Bisiklet sürün.
- Ofis çekmecenizde bir direnç bandı, salondaki en sevdiğiniz koltuğun yanında bir dambıl bulundurun. Dizi izlerken, işe mola verirken bir set hareket yapmayı deneyin.
- İşe giderken rahatsız ayakkabılar yerine sportif modeller tercih edin. Dolabınızda duran erkek koşu ayakkabıları ile kısa bir rota çizerek sokağı adımlayın. Her denemede parkuru biraz daha uzatın ve hedeflerinizi güncelleyin.
Cilt ve Ağız Bakımını Gözden Geçirin
Günde en az bir kez cildinizi temizleyicilerle yıkayıp nemlendirmeyi unutmayın. Ağız bakımı için günde en az, iki kez diş fırçalamayı, ağız duşu ve diş ipi kullanmayı alışkanlık haline getirin. Dil temizliğinin inceliklerini, cilt maskelerinin fonksiyonlarını araştırın. Çok küçük görünen cilt ve ağız bakımı rutinlerini iyileştirmek bile sağlıklı yaşam için önemli değişiklik demek.
9. Bağırsak Sağlığı için Küçük Öneriler
Sağlıklı yaşam için neler yapmalıyız tek tek incelerken bağırsaklara bir parantez açmak zorundayız. İkinci beynimiz denilen bağırsaklara özen göstermek kaliteli bir hayatın şifrelerini çözmek demek. Çünkü bakteri dengesi canımızın hangi besinleri çektiğini, hastalıklara meyilimizi, cilt sağlığımızı belirliyor. Peki bağırsak sağlığı için neler yapabiliriz?
- Prebiyotik ve probiyotik tüketebilirsiniz.
- Bol lifli beslenebilirsiniz. Lif sebze, meyve, tam tahıl ve bakliyatlarda bulunuyor.
- Alkolden, işlenmiş gıdalardan uzak durmalısınız.
İnsana Ait Olan Alışkanlıklara Yönelin
Hepimiz ailemizde her şeyi yiyen ancak hiç hastalanmadan 100 yaşına varan atalarımızı duyduk değil mi? Dünyanın en uzun ömürlü ve sağlıklı insanlarını incelediğimizde ortak bir nokta görüyoruz: Atalarımızın basit yaşam alışkanlıkları. İnsana ait olan, modern yaşamla geride kalan o alışkanlıkları geri kazanın:
- Gideceğiniz yere yürüyerek gidin, yokuş inin ve çıkın.
- Balkonunuzdaki saksıda baharatlar, küçük sebzeler yetiştirin. Katkısız besinlere yönelin.
- Güneşle uyanın, günü erken kapatın.
- Beyaz ışıktan, teknolojiden, telefondan uzak durmaya gayret edin.
- Daha çok uyarıcı daha çok stres demek. Tüm dünyadan haberdar olmak yerine ara ara gündeme mola verin.
- Gökyüzüne bakmaya, ağaçlara dokunmaya, toprağa temas etmeye vakit ayırın. Doğanın bir parçası olduğunuzu hissedin.
Siz de sağlıklı yaşam ve daha iyi bir gelecek için adım atmaya bugünden başlayın. Düzenli doktor kontrolleri ve kan değerlerinin ölçümünü de unutmayın. Sağlıklı yaşam için uzmanlarınızdan destek almaktan çekinmeyin.
Sağlıklı Yaşam Hakkında Sıkça Sorulan Sorular?
Sağlıklı yaşam; beslenme düzeninden su tüketimine, hareket alışkanlıklarından uyku kalitesine kadar birçok farklı unsurun bir araya gelmesiyle şekilleniyor. Aşağıda sağlıklı yaşam konusunda en sık merak edilen sorulara, günlük hayatta kolayca uygulanabilecek pratik yanıtlar bulabilirsiniz.
Sağlıklı yaşam için neler yapmalıyız?
- Günde en az 7-8 saat kaliteli uyuyun.
- İşlenmiş gıdalardan uzak, Akdeniz tipi beslenin.
- Günde en az 30 dakika orta tempolu egzersiz yapın.
- Günlük en az 2-2.5 litre su tüketin.
- Stresi yönetmek için kendinize özel zaman ayırın.
- Rutin sağlık kontrollerinizi aksatmayın.
Sağlıklı olmak için günde ne kadar su içmeliyiz?
Günde ortalama 2 ile 2.5 litre su içebilirsiniz. Bu oranlar yaşınıza, boyunuza, kilonuza ve aktivite rutininize göre değişebiliyor. En doğru bilgi için sağlık uzmanına danışın.
Sağlıklı yaşamaya nereden başlamalıyım?
Küçük ve kolay hedeflerle başlayın. Örneğin ilk gün sadece daha çok su içmeye çalışın. Yavaş yavaş daha çok hareket etmeyi, uykuyu düzenlemeyi deneyin. Adım adım daha kolay başarabilirsiniz.
Evde sağlıklı yaşam için neler yapabilirim?
- İşlenmiş gıdalardan, sigara ve alkolden uzak durabilirsiniz.
- Daha çok sebze meyve tüketebilir, su içebilirsiniz.
- Basit spor aletleri (mat, dambıl, direnç bandı) ile günlük hareket ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.
Sağlıklı yaşamak pahalı bir süreç midir?
Hayır, sağlıklı yaşamak zorunlu olarak yüksek maliyetli değildir. Vazgeçtiklerinizi düşündüğünüzde sürecin maddi yük getirmediğini fark edebilirsiniz. Örneğin asitli içecekleri almamak, alkol ve sigara maliyetini hayatınızdan çıkarmak gibi karlar elde edebilirsiniz.
