Dünyanın en çok taraftarı olan spor dallarından biri olan futbol, milyonların ilgisini çekiyor. Oynayanlar için küresel bir kariyer fırsatı, izleyiciler için dünyanın dört bir yanından takımların karşılaşmaları ile seyir zevki sunuyor. Peki futbol nasıl oynanır? 90 dakika boyunca 22 futbolcunun bir topun peşinde koştuğu ve iki kaleye gol atmaya çalıştığı açıklamasından daha fazlasına ihtiyacınız varsa futbol nedir nasıl oynanır dosyamızda cevaplarını bulabilirsiniz.
Futbol Nedir? Futbolun Tarihçesi ve Gelişimi
Gol atma hedefi ile kurulan iki kale arasındaki sahada oynanan, 11 kişilik iki takımın karşı takımın kalesine gol atmak için yarıştığı oyuna futbol denir. Bu sporun varlığı milattan önce Çin’de oynanan cuju adlı oyuna dayanıyor. Tekme topu olarak adlandırılan ve eller kullanılmadan oynanan bu oyunun, Antik Yunan ve Roma’da da farklı isimlerle oynandığını biliniyor. Modern haliyle günümüz futbolu ise 1863 yılında İngiltere Futbol Federasyonu’nun kurulması ile yaygınlaştı.
Futbol Sözlüğü: En Çok Kullanılan Futbol Terimleri Neler?
Pas, taç, servis, korner gibi kendine has terimlere sahip olan futbolda en sık sorulan soru ile “ofsayt” hakkında. Futbol sözlüğü ile terimlere hakim olarak futbol nasıl oynanır kısaca fikir sahibi olabilirsiniz.
- Futbolda Taç: Topun saha çizgisinin dışına çıkması halinde oyunu yeniden başlatan, el ile yapılan atışa denir.
- Gol: Topun kale çizgisini geçmesi ile karşı takıma yazılan puana deniyor.
- Korner (Köşe Vuruşu): Top savunma yapan takımın kalesinin yanındaki köşeden dışarı çıktığında yapılan serbest vuruşa denir.
- Ofsayt: Oyuncu topa son pası vuran takım arkadaşından yakınsa, buna ofsayt deniyor.
- Frikik: Maç sırasında faul yapılması durumunda verilen serbest vuruş hakkına deniyor.
- Pas: Oyuncuların birbirlerine topu aktarmasına pas adı veriliyor.
- Şut: Oyuncunun topu kaleye atmak için ayağıyla topa sertçe vurması şut adını alıyor.
- Kafa Vuruşu: Oyuncular topa yer yer kafasıyla vurabiliyor.
- Penaltı: Karşı takımın ceza sahasında faul yapıldığında, topun oyuncu ile kaleci arasında hiçbir engel olmadan atıldığı serbest vuruş penaltı oluyor.
- Defans (Savunma): Savunma görevi alan futbolcular defans olarak adlandırılıyor.
- Forvet: Takımın karşı takıma ilerleme, gol atma görevi üstlenen oyuncuları forvet olarak isimlendiriliyor.
- Orta Saha: Oyunun hücum ile savunma arasında bağlantı kuran oyuncularının bölgesi bu isimle anılıyor.
- Serbest vuruş: Faul sonucu rakip takımın lehine verilen vuruş hakkı bu ismi alıyor. Çift vuruş da deniyor.
- Faul: Oyuncuların futbol kurallarına uygun olmayan davranışlarına deniyor ve hakem tarafından ceza sebebi oluyor.
Futbol Maçının İşleyişi: Süre ve Oyun Yapısı
Futbol oyunu, eller ve kollar kullanılmadan (kaleciler ve taç atışı hariç) gol atma stratejisi ile ayakla oynanıyor. 45’er dakikalık iki devre ile toplam 90 dakikalık maçlar yapılıyor. Arada 15 dakika mola oluyor. En çok gol atan takım maçı kazanırken, karşılaşma orta ve yan hakemler tarafından yönetiliyor. Her takımda 1 kaleci ve 10 oyuncu görev alıyor. Hakemin faul sonucu oyuncuyu takımdan çıkarma ve takımı 11 kişiden daha az oyuncu ile oynatma hakkı bulunuyor. Resmi maçlarda genellikle turnuva statüsüne göre değişse de 3-5 oyuncu değişikliği hakkı bulunuyor.
Futbol Nasıl Oynanır ve Futbol Kuralları: Temel 17 Kuralı
Futbolda temel olarak 17 ana kural bulunuyor. Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB) tarafından belirlenen ve FIFA’nın yayınladığı 17 kural şöyle oyun alanı, top, oyuncu sayısı, oyuncu ekipmanı, hakemler, maç süresi, oyunun başlaması ve tekrar başlaması, topun oyun ve oyun dışında olması, maç sonucunun belirlenmesi, ofsayt, fauller, serbest vuruşlar, penaltı vuruşu, taç atışı, kale vuruşu ve köşe vuruşu ile ilgilidir. Bu kurallara göre genel bilgiler futbol nasıl oynanır sorusuna daha net cevaplar almamızı sağlıyor:
- Oyun sahasının çim veya suni çimle kaplı ve dikdörtgen şekilde olması gerekiyor.
- Profesyonel futbol sahasının ölçülerinin 64-75 metre eni, 100-110 metre boyu arasında olması gerekiyor.
- Futbolcular takımı gösteren forma, şort giyiyor. Ayrıca koruma amaçlı dizlik, tekmelik ve oyuna özel tasarlanan erkek krampon modelleri giyiyor.
- Sahadaki tüm kararları orta hakem veriyor. Yardımcı hakemler ise kritik anlarda orta hakeme bayrakla yardım ediyor.
- Oyun santra adı verilen başlama vuruşu ile başlıyor. Oyuncular topu birbirlerinin kalesine atmaya çalışarak oynuyor.
- Maç içinde farklı nedenlerle kaybedilen zaman, maç sonuna “uzatma” olarak ekleniyor.
- Oyun, deri veya sentetik malzemeden üretilmiş, 410 ile 450 gram arasında ağırlığı değişen 5 numara futbol topu modelleri ile oynanıyor. Topların çevresi 68-70 cm oluyor, iç basıncı ise 0,6 ile 1,1 atmosfer aralığında bulunuyor.
Futbolda Yasaklanan Hareketler ve Ekipman Standartları
Futbolun temel kurallarına göre oyuncuların güvenliği ve rekabetin adil olması, ekipman standartlarını korumak için bazı yasaklar bulunuyor.
- Yapışkan Kaleci Eldivenleri: Kaleci eldivenlerinin içi dokunulduğunda malzeme nedeniyle hafifçe yapışkan oluyor. Ancak eldivene dışarıdan ek kimyasal uygulanması veya standart dışı madde kullanılması uygun görülmüyor.
- Logolu ve Marka Ekipmanlar: Standart logolar ve üretici markaları (örneğin eldiven, krampon veya forma üzerindeki marka işaretleri) serbest. Ancak ticari, siyasi veya kişisel reklam/mesaj içeren logolar ve logolu ekipmanlar hakemler ve federasyonlar tarafından kesinlikle yasaklanıyor.
- Yüz Maskeleri: Kemik kırıkları gibi sağlık sorunları için doktor onayıyla takılan koruyucu medikal maskeler tamamen yasal. Bunun dışındaki yüz maskeleri, oyuncuların birbirini tanımasını engellediği ve potansiyel tehlike yarattığı için kullanılmıyor.
- Topta Helyum Kullanımı: Topun helyum ile şişirilmesi de yasaklardan biri. Çünkü bu gaz, ağırlığı, sekme hızını ve havada süzülme özelliklerini değiştiriyor. Oysa bu standartlar en ufak detayına kadar belli.
- Tehlikeli Olabilecek Ekipman: Oyuncuların kendine veya başkasına zarar verme riski taşıyan sert plastikten yapılmış kesici toka, takı takması yasak.
- Kalecinin Ceza Sahasında Topu Elle Tutması: Kalecilerin, takım arkadaşları tarafından ayakla kasten atılan topu ceza sahası içinde elleriyle tutması yasak. Bu ihlalde rakip takım lehine endirekt serbest vuruş veriliyor.
Standartlara uygun, profesyonel, lisanslı spor ekipman çeşitleri ve amatör oyuncuların kullanabileceği çok sayıda futbol eşyalarını inceleyebilirsiniz.
Zengin ürün çeşidi sunan erkek futbol koleksiyonu LCW.com’da. Siz de hem yetişkin hem de çocuk futbolseverler için ihtiyacınız olan ekipman, giysi ve ayakkabıları inceleyerek hemen sipariş verebilirsiniz.
Futbolun Oynanışı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Nelerdir?
Futbolun kuralları; oyuncu sayısından kart cezalarına, VAR sisteminden ekipman seçimine kadar birçok farklı detayı kapsıyor. Bu nedenle sahaya kaç kişi çıkacağı, sarı ve kırmızı kartların ne anlama geldiği ya da zemine göre hangi krampon tabanının seçileceği sıkça merak ediliyor. Aşağıda futbolun temel işleyişi ve kuralları hakkında en çok sorulan soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.
Sahaya Kaç Kişi Çıkar?
Sahada her takımdan en az 7 sporcu olması maça devam etmek için gerekli oluyor. Oyunun başında ise her takımdan 11’er, toplam 22 kişi sahaya çıkıyor.
Sarı Kart Ne Anlama Gelir?
Hakem oyuncuyu uyarmıştır. Uyarı cezası sarı kart ile ifade ediliyor ve 2 sarı kart gören oyuncu kırmızı kart ile oyun dışına çıkarılıyor.
Kırmızı Kart Neden Çıkartılır?
Oyuncunun oyundan atılmasını ifade eden kırmızı kart disiplin cezası anlamına geliyor. Bu kartı alan takım, 1 kişi eksiliyor. Ciddi faul, iki kez uyarı, şiddet davranışı, golü engelleme ve hakaret gibi yanlışlar kırmızı karta sebep olabiliyor.
VAR (Video Yardımcı Hakem) Sistemi Nedir?
Hakemin kararlarına yardımcı olacak teknolojik sisteme VAR deniyor. Bu sistem vasıtasıyla goller, penaltı kararları, doğrudan kırmızı kartlar ve yanlış oyuncuya kart gösterilmesi durumlarında inceleme yapılıyor. Hakem monitörden pozisyonu izledikten sonra veya VAR odasındaki uyarıları değerlendirerek karar kesinleşiyor. Futbolda nihai karar yetkisi her zaman sahadaki orta hakemdedir. VAR sadece bir “tavsiye” merciidir.
Zemine Göre Krampon Taban Tipleri Neler?
Erkek çocuk krampon modelleri arasında da görebileceğiniz taban tipleri AG, FG, SG ve TF olarak ayrılıyor. FG sert kuru çim, AG suni çim, TF halı saha çim, SG ile yumuşak ıslak çim için kullanılıyor.
Avantaj Kuralı Nedir?
Faul yapılmasına rağmen top faule maruz kalan takımda kalıyor ve hücum şansı devam ediyorsa, hakem oyunu durdurmuyor. Avantaj kuralı adı verilen bu kural, faul yapan takımın haksız kazanç elde etmesini engelliyor. Dolayısıyla oyunun temposunu koruyor.
