Bir bebeğin doğduğu an itibarıyla karnının doyması, beslenmesi, altının temizlenmesi ve uyuması temel ihtiyaçları arasında. Özellikle 1-12 ay bebek beslenmesi tek tek bilinmesi gereken, aya özel ihtiyaçlarla şekilleniyor. Bebeğin tamamen ebeveyne bağımlı olduğu bu süreçte yeterli ve dengeli besin alması fiziksel ve zihinsel gelişiminin temellerini atıyor. Kemiklerin uzamasından kasların olgunlaşmasına, bilişsel kapasitenin artmasına kadar büyümenin her adımında, bebeğin makro ve mikro besin ihtiyaçlarının karşılanmasına özen göstermelisiniz.
1-12 ay bebek beslenmesinin önemi, 6. ay itibarıyla daha da artıyor. Bebeklerin anne sütü dışındaki besinlerle tanıştığı bu dönemde doğru besinlerin seçimi, hazırlanması ve sunumu için püf noktaları bilmek önem taşıyor. Yaşamın ilk 6 ayı anne sütüyle beslenme dönemini işaret ederken 6-12 aylık süreç ek besinlerle tanışmayı, 12 ay sonrası ise sağlıklı ve dengeli beslenme ihtiyaçlarının kazanılmasını gerektiriyor.
- 0-6 Ay Anne Sütü İle Beslenme: Bebek gerekli besin ögelerini, enerjiyi anne sütü adı verilen sıvı ile emzirme yoluyla alıyor. Sindirimi kolay olan bu besin dışında ilk 6 ay herhangi bir besin vermemelisiniz. Eğer çocuk anne sütü almıyor veya başka nedenlerle sütü tüketemiyorsa, doktor kontrolünde bebek maması çeşitleri kullanmak bir seçenek oluşturuyor.
- 6-12 Aylık Bebek Beslenmesi: Bebeğin yeni gıdalarla tanıştığı bu dönemde, anne sütü beslenmenin hala %50’sini oluşturuyor. Ek besinlere tek tek geçilen süreçte, bebeklere farklı doku ve kıvamlarda gıdalar tek tek tanıtılıyor.
1-12 ay bebek beslenmesi tek tek, ay ay detaylandırabiliriz. İhtiyaç duyabileceğiniz tüm bebek beslenme ürünleri için LCW.com koleksiyonunu inceleyebilirsiniz.
1 Aylık Bebek Beslenmesi
Yenidoğan bebekler doğum sonrasında ilk bir ay anne sütü ile besleniyor. Gece ortalama 8-9, gündüz ise 5-6 saat uyuyan 1 aylık bebeklerin uykularından uyandırılarak ara ara beslenmesi gerekiyor. Her 2-3 saatte bir anne sütü verilmesi bir aylık bebek beslenmesi için yeterli.
İpuçları ve Uyarılarla: Bir Aylık Bebekler Nasıl Beslenmeli?
- Anne sütü verilemediği durumlarda 1 aylık bebek beslenmesine uygun mamalar kullanabilirsiniz. Ancak bu süreçte inek veya keçi sütü kullanmamaya özen gösterin. Tıp otoriteleri ilk 1 yıl keçi, inek sütlerinin kullanılmasını sakıncalı buluyor. Bebeğinizin süt yerine hangi mamayı nasıl kullanacağı konusunda doktorunuza danışabilirsiniz.
- Emzirmeden önce bebeğinizin altının temiz ve uyanmış olmasına dikkat edin.
- Her emzirmede iki memeden de süt vermeyi unutmayın. Meme ucunun etrafındaki kahverengi halka, bebeğin ağzını kapatmalı, tam oturmasına gayret edin. Emzirirken burnunun kapanmamasına özen gösterin.
- Beslenme sonra gaz çıkarma seansını da ihmal etmeyin.
- Bebek anne sütü ile beslendiği için annenin besin değeri yüksek ve süt yapan besinler alması gerekiyor. Sağlığa zararlı yiyecek, içecek ve alışkanlıklardan kaçınmalısınız. Tüm yedikleriniz, içtikleriniz süt yoluyla bebeğe de geçiyor.
- Yeterli süt oluşumu için her gün 2-2.5 litre su içmeyi unutmayın.
- Süt yapması için doğal meyve, sebze, yeterli protein kaynağı tüketmeye özen gösterin. Herhangi bir sağlık sorununuz olduğunda ilaç yazan doktorunuza emzirdiğinizi mutlaka belirtin ve kullanım önerilerini alın.
2 Aylık Bebek Beslenmesi Nasıl Olmalı?
Bebeğinizin emme refleksi artık daha güçlü kas hareketleri ile gerçekleşiyor. 2. ayda bu nedenle emme süresinin kısaldığını fark edebilirsiniz. Bu size daha az süt emdiğini düşündürmesin. Sadece artık sütü daha iyi alabiliyor. Emzirme sıklığınız ilk ayla aynı yani 2-3 saatte bir anne sütü vermeye devam edebilirsiniz. İlk ayda olduğu gibi 2 aylık bebek beslenmesi sonrasında da gaz çıkarmayı unutmayın.
Bu ayda yavrularımız büyürken daha sık kusmaya başlayabiliyor. Bu nedenle tutuşunuza dikkat etmeye ve beslenme sonrası bir süre dik tutmaya gayret edin. Bedeni büyürken hayati sistemleri de gelişmeye devam eden 2 aylık bebeğin kaka renginin ve yoğunluğunun değişmesi oldukça normal. Yine de bu süreçte herhangi bir değişiklikten doktorunuzu haberdar etmeniz önemli.
3 Aylık Bebeklerde Beslenme
Bebeğinizin uykusunun yavaş yavaş düzene girmeye başlaması için doğru zaman, artık kavrama refleksinin de yavaşça azaldığını ve istemli tutmaların başladığını fark edebilirsiniz. Onunla sık sık oynamak gelişmesi için oldukça önemli. 3 aylık bebek beslenmesi için hala anne sütü tek kaynak.
Ancak birçok anne, doğum izninin bitmesi dolayısıyla iş hayatına dönebiliyor. Eğer siz de nasıl emzireceğinizi düşünüyorsanız, sütü sağarak dolaba bırakabilirsiniz. Siz yokken bakımı üstlenen kişi anne memesi hissini sağlayacak biberon modelleri ile beslemeye devam edebilir. Sağılmış anne sütüyle ilgili ufak hatırlatmalar:
- Oda sıcaklığında en fazla 3 saat bekletin.
- Buzdolabında 3 gün tutabilirsiniz.
- Derin dondurucuda saklama süresi 3 ayı bulabiliyor.
4 Aylık Bebek için Beslenme Önerileri
Nesneleri ağzına götürmeye başlayan bebeğiniz her gün gözünüzün önünde büyüyor. Zaman ne hızlı geçiyor değil mi? Kahkahalar, motor becerilerde artış ve size tepki vermeye başlamış olmalı. 6. aya yaklaşıyorsunuz ancak hala bebeğiniz anne sütü dışındaki gıdalara hazır değil. Yine de emzirmeler arasındaki süreleri artık biraz açabilirsiniz. 4 aylık bebek beslenmesi için günde 4-6 kez beslenme yeterli. Daha az aralıkla daha çok süt emen bebeğiniz artık gaz konusunda daha rahat hissediyor. Yine de yemek sonrası gaz çıkarmayı unutmayın.
5 Aylık Bebeklerde Beslenme
Bebeğinizin ağzında artık beyaz tomurcuklara benzeyen dişleri görmeye başladınız mı? Bu süreçte biraz ateş ve stres olsa da bebeğiniz büyüyor. Harika değil mi? Ancak diş çıkarması ile beraber diş etlerini rahatlatmaya da ihtiyaç var. Bunun için hemen gıdalara yönelmeyin, hala besin kaynağınız anne sütü. Doktorunuz önermediği sürece ek gıdaya geçmeyin. Diş kaşıyıcılardan ve doktorunuz onay verirse bebeğinizin kemirebileceği ancak koparamayacağı havuç gibi sebzelerden yararlanabilirsiniz. Diş sürecinde tükürük salgısının da artması normal. Mama önlüğü çeşitleri ve mendilleri kullanmayı ihmal etmeyin, yakası ıslanmasın.
Bebeğiniz sizin yiyeceklerinize uzanmaya çalışıyor ve çiğneme hareketleri yapıyorsa doktorunuza danışın. Doktorunuz ek gıdaya geçiş için onay verdiyse, 5 aylık bebek beslenmesinde de ek gıdaya adım atabilirsiniz. Ancak sürecin genellikle 6 aya denk geldiğini hatırlatmak istiyoruz, bebeğiniz henüz hazır değilse endişelenmeyin. Her bebeğin büyüme ve gelişme hızı, şekli kendine özgü.
6 Aylık Bebekler için Beslenme Düzeni
Bebeğiniz artık besinlerle tanışmaya hazırsa, ek besin vermeye başlayabilirsiniz. Gıdaları 6 aylık bebek beslenmesine tek tek ve 1-2 çay kaşığı miktarlarında eklemelisiniz. Ek besin miktarlarını adım adım artırmalı ve yeni bir gıda tanıtmadan 1-2 gün ara vermelisiniz. Bebeklerin alerjik reaksiyon gösterme riskine karşı bu süreyi korumalı ve onu sık sık kontrol etmelisiniz. Bu riske karşı gıdaları gündüz denetmeye özen gösterin.
Anne sütü ile beraber, günde 2-3 kez ek besin verebilirsiniz. 6. ayda, bebek beslenmesinin %80’i hala anne sütü ile karşılanmalı. Ek gıda aldığı için anne sütünü azaltmayı düşünmeyin. Emzirmeye devam etmelisiniz.
Eğer bebeğiniz ek gıdaları yutmuyor, itiyorsa henüz hazır olmayabilir. Doktorunuza danışın ve bir hafta kadar ara verin. Israr etmeden sabırla tekrar deneyin. Bazı bebeklerde süreç 7. aya uzanabiliyor, telaşlanmayın.
Bu süreçte kenarları yuvarlatılmış, onların gelişimine uygun bebek beslenme gereçleri kullanmanız önemli. Kaşık yerine parmakla gıdaları denetmeyi de deneyebilirsiniz.
Ek Gıdaya Geçişte Dikkat Edilmesi Gerekenler Neler?
- Bebeklerin patlıcan ve bakla sebzelerini 2 yaşına kadar tüketmesi önerilmiyor.
- Bal, kivi, nar, çilek tüketimi için ise 1 yaşını beklemelisiniz.
- Bebekler için hazırladığınız yemeklerde baharat, salça ve tuz kullanmayın.
- Vereceğiniz gıdaların besleyici ve demir açısından zengin olmasına dikkat edin. Demir emilimini artırmak için öğünlerde C vitamini açısından zengin gıdalar olmasına da bakın. Beslenme listesi için doktorunuzdan destek alabilirsiniz.
- Meyvelerin evde hazırlanan suyu ile başlayabilir, ev yapımı yoğurt ile denemelere devam edebilirsiniz. Elma, havuç, armut, şeftalinin ardından muz, portakal ve mandalina deneyebilirsiniz. Patates, havuç, kabak ve bezelye de 6. ay bebek beslenmesinde yer alabiliyor. Bunun yanında enginar, brokoli ve balkabağından da yararlanabilirsiniz. En önemli nokta, seçtiğiniz sebze ve meyvelerin mevsiminde ve organik olmasına dikkat etmelisiniz.
7 Aylık Bebek Beslenmesi
Bebeğinizin besinlerle tanıştığı yorucu ek gıdaya geçiş dönemi artık onları beslenme rutinine eklediğiniz, menü oluşturma aşamasına geçiyor. Bu dönemde bebeğinizin hala %80 beslenme ihtiyacını anne sütüyle karşıladığını not düşmeliyiz. Süte devam etmeli ancak günde 1 veya 2 ara öğünde ek gıda sunmayı denemelisiniz. Bebeğinizin artık gıdaların lezzetlerini tek tek aldığı ek gıdaya alışma süreci tamamlandı.
Daha karmaşık tariflere geçebilirsiniz. Ellerinizle hazırladığınız meyve pürelerini, tarhana çorbasını, şehriye çorbasını ona tattırabilirsiniz. Anne-baba elinden tadacağı bu ilk gerçek yemeklerin içine çok az miktarda yağsız et veya kıyma ekleyerek protein değerini destekleyebilirsiniz. Hala salça, tuz ve baharat sakıncalı. Öte yandan bebeğiniz artık mutlulukla bir ilgisi olduğuna inanılan kahvaltı öğünü ile tanışmaya hazır. Ona uygun tarifler deneyerek güne besleyici bir başlangıç yapmasını sağlayın.
Her öğün sonrası dişlerinin ve ağız içinin temiz kalması için birkaç yudum su içirmeniz önemli.
8 Aylık Bebeklere Uygun Beslenme Tavsiyeleri
Bebeğin sindirim ve boşaltım düzeni artık yavaş yavaş oluşuyor. Alt değiştirme rutinini gözden geçirebilirsiniz. Öte yandan 8 aylık bebek beslenmesi artık onun tahıllarla ve bakliyatlarla tanışması için uygun. Her hafta bebeğinizi yeni bir besinle tanıştırırken çorbalarına nohut, fasülye, mercimek püresi ilave edebilirsiniz. Örneğin, mercimek çorbası ile tanışması için doğru zaman.
Bu süreçte anne sütüne devam edebilirsiniz ancak bebeklerde 8. ayda genellikle iştah biraz azalabiliyor. Bu dişle ilgili olabilir. Bebeğinizi zorlamadan onun damağını yatıştıracak püreleri deneyebilirsiniz. Günde 1-2 ek gıda verebilir, toplam 1 çay bardağı miktarını geçmeyecek şekilde planlayabilirsiniz.
9 Aylık Bebek Beslenmesi
Ek gıdada ikinci perde başladı! 9 aylık bebek beslenmesi planında anne sütü hala yer alsa da ek besinlerin yeri biraz daha artıyor. Beslenmede anne sütü ve besin oranını şimdi yarı yarına düşünebilirsiniz. Daha zengin menülerle tanışma zamanını işaret eden bu ayda bebeğinizin yemek saatleri için daha iştahlı olmasını bekleyebilirsiniz. Çünkü artık kendi biberonunu tutmaya ve içmeye de hazır olabilir.
Her öğünde bir çay bardağı ek besin uygun günde 3 ek gıda öğünü yeterli. Menü içeriklerine ise tereyağı, peynir ekleyebilirsiniz. Ancak bazı bebeklerde 9. ayda reflü şikayetleri olabilir. Gözlemlemeyi de doktorunuzla irtibat halinde olmayı ihmal etmeyin.
10 Aylık Bebek Beslenmesi
Bebeğinizin artık birçok dişi çıktı, diş huysuzluğunu geride bırakmanın mutluluğunu yaşayabilirsiniz. Bu aynı zamanda 10 aylık bebek beslenmesine birçok yeni gıda ekleyebileceğiniz anlamına geliyor. Sebze çorbalarına karnabahar, pırasa, kuru baklagil püreleri ilave edebilirsiniz. Evde pişirdiğiniz yumuşak gıdaları ona da verebilirsiniz. Tabii salça, baharat ve tuz olmamak kaydıyla. Haşlanmış sebzeleri çiğnemeye çalışması olağan. Eğer et, balık verecekseniz deri ve yağlarını ayırıp lokmalara bölün. Sebzeleri de iyice ayıklayın.
10. ayda hala anne sütü, ek gıda oranı %50-50. Günde 3 kez her öğünde 1 çay bardağı ek gıda porsiyonunu koruyun. Bu ay itibarıyla katı gıdalara geçerken; üzüm, kuruyemiş, patlamış mısır gibi boğulma riski yaratan yiyeceklerden uzak durmalısınız.
11 Aylık Bebeklerde Beslenme
Bebeğiniz bir şeyler yerken daha özgür olmaya hazır. Altına bir örtü sererek istediği gibi yemeği keşfetmesine izin verebilirsiniz. Peki 11 aylık bebek beslenmesinde neler olmalı? Günde üç çay bardağı ek besini 3 öğünde vermeyi ve beslenmenin diğer yarısını anne sütü ile tamamlamaya devam edin.
12 Aylık Bebek Beslenmesi (1 Yaş Bebek Beslenmesi)
Bebeğinizin “çocukluk” çağına adım atmasının eşiğindesiniz. 1 yaş bebek beslenmesine geçerken dikkat etmeniz gereken daha çok nokta var. 12 aylık bebeklerde beslenme nasıl olmalı?
- Anne sütüne devam etmelisiniz, eğer sütünüz azaldıysa devam sütlerini deneyebilirsiniz. Konuda doktorunuzun onayını mutlaka alın.
- 12 ay bebek beslenmesinde artık az tuzlu, az yağlı ev yemeklerine yer açabilirsiniz. Sizin evinizde pişen tencere yemeklerinden bebeğiniz de yiyebiliyor.
- Anne sütünün beslenmedeki %50’lik payını günde 3 çay bardağı 3 öğün ek besin ile tamamlamaya devam edebilirsiniz. Bebeğinizin büyüme hızı azaldığı için beslenme şevki ve iştahı da düşebilir, paniklemeden doktor kontrolünde beslenme sürecini yönetebilirsiniz.
- 12. ay itibarıyla bal, yumurta beyazı, kivi, nar ve çilek tüketmesi uygun. Ancak patlıcan ve bakla için hala 2 yaşına kadar beklemelisiniz. Bu süreçte hazır gıdalardan, işlenmiş atıştırmalıklardan uzak durun.
Bebek Beslenmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Nelerdir?
Bebek beslenmesi; ayına, gelişim sürecine, anne sütü alımına ve ek gıdaya hazır olma durumuna göre dikkatle planlanması gereken bir süreçtir. Özellikle ek besine geçiş zamanı, hangi ayda hangi besinlerin verileceği, kaç öğün ek gıda sunulacağı ve hangi gıdalardan uzak durulması gerektiği ebeveynlerin en çok merak ettiği konular arasında yer alır. Ay ay bebek beslenmesiyle ilgili sık karşılaşılan soruların yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz.
Ek Besine Erken veya Geç Başlamanın Dezavantajları Neler?
Erken başlamak anne sütü verimini azaltabilir. Ayrıca anne sütünden alınacak koruyucu bileşenlere ulaşma azaldığı ve besin ögelerinin emilimi düştüğü için bebeklerin hastalık riski artabiliyor. Ek besinleri geç almak ise büyüme ve gelişmeyi yavaşlatabiliyor, besin eksikliği görülme ihtimali artıyor. Geç ek gıda alımı çiğneme ve yeme işlevlerinin gelişimini, tat ayırt etmeyi geciktiriyor.
Ek Gıdaya Ne Zaman ve Nasıl Geçilmelidir?
6. aydan sonra doktor onayıyla ek gıdaya başlayabilirsiniz. Gıdaları sıvı, püre ve katı olacak şekilde adım adım ve tek tek tanıtmalısınız. Alerjik reaksiyonlara karşı 3 gün kuralı uygulayabilirsiniz. Yeni gıdadan ilk gün 1 çay kaşığı, ikinci gün 1 tatlı kaşığı ve üçüncü gün 1 yemek kaşığı bebeğinize yedirebilirsiniz. Döküntü, kusma, nefes darlığı, ishal gibi belirtiler görürseniz doktorunuza danışınız.
Hangi Ayda Hangi Besinler Verilmelidir?
- 0-6 Ay: Sadece anne sütü.
- 6. Ay: Ev yoğurdu, bazı mevsim meyveleri ve sebze püreleri.
- 7-8. Ay: Yumurta sarısı, kırmızı et, tavuk, somon ve levrek, baklagiller ve tahıllar.
- 9-12. Ay: İnce kıyılmış tuzsuz, baharatsız tencere yemekleri ve tam tahıllar.
Katı Gıdaya Geçince Emzirme Bırakılmalı mıdır?
Hayır, uzmanlar 24 aya kadar emzirmeyi öneriyor. Ancak 6. ay itibarıyla 9. aya kadar %80 anne sütü, %20 ek gıda, 9. ay itibarıyla %50 anne sütü %50 ek gıda oranını uygulayabilirsiniz.
Bebeklere Hangi Besinler Kesinlikle Verilmemeli?
- 1 yaşından önce inek sütü, keçi sütü, tuz, şeker, bal, kivi, nar, çilek vermemelisiniz.
- 2 yaşından önce bakla ve patlıcan yedirmemelisiniz.
- Bebek beslenmesinde işlenmiş, katkı maddesi bulunduran gıdalara ve mevsimi dışındaki sebze-meyveye yer vermemelisiniz.
- Besin alerjisi öyküsü olan bebeklerde; yumurta, fındık, fıstık, balık ve soya gibi alerjen besinleri bebek beslenmesine 1 yaşından önce eklememelisiniz.
- İlk 6 ay bebeğe kesinlikle su vermemelisiniz.
Bebeğim Ek Gıdayı Reddederse Ne Yapmalıyım?
Israrcı olmadan besin ihtiyacını anne sütü ile tamamlayıp 7-10 gün sonra tekrar ek gıdaya geçiş deneyin.
Bebekler Kaç Kalori Almalı?
Anne sütüne ek olarak ek besinlerle bebeklerin;
- 6-8 ayda 200 kalori /gün,
- 9-11 ayda 300 kalori/gün,
- 12-18 ayda 500 kalori/gün olması tavsiye ediliyor.
Ek Gıda Öğün Sayısı Kaç Olmalı?
- 6-8 ayda günde en fazla 2,
- 9-11 günde 3 ek öğün verebilirsiniz.
